Klimaatplan 2016 - 2020 gemeente Eindhoven

Naar het overzicht

Klimaatplan 2016 - 2020 gemeente Eindhoven

Op 31 januari 2017 heeft de gemeenteraad van Eindhoven het Klimaatplan 2016-2020 vastgesteld, als onderdeel van een Klimaatverordening uit 2016. In het gemeentelijke Klimaatplan 2016-2020 staan maatregelen en activiteiten om de uitstoot van CO2 terug te dringen (mitigatie) en de effecten van klimaatverandering tegen te gaan (adaptatie). Hieronder wordt het onderdeel adaptatie samengevat.

De toename van weersextremen heeft gevolgen voor onze leefomgeving, onder andere op het gebied van water, groen en gezondheid. De gemeente Eindhoven heeft daarom de landelijke ambitie omarmd om in 2020 klimaatadaptatie onderdeel te laten zijn van gemeentelijk handelen en beleid en in 2050 klimaatbestendig te zijn. Deze ambitie vergt integraal werken en de uitrol van een slimme mix van maatregelen over de stad. In tegenstelling tot maatregelen voor klimaatmitigatie (bedoeld om de oorzaken van klimaatverandering tegen te gaan), zijn maatregelen in het kader van klimaatadaptatie (bedoeld om de gevolgen van klimaatverandering te beperken) lokaal en regionaal gebonden.

Aanpassen betekent dat de gemeente blijft investeren in slim en klimaatbestendig waterbeheer. Tot nu toe zijn er al veel projecten en maatregelen uitgevoerd om Eindhoven klimaatbestendiger te maken, zoals bij herinrichting van wegen en de aanleg van aparte regenwaterstelsels met afkoppelen van het verharde oppervlakte. Overall kan worden geconstateerd dat de groengebieden en de groen/blauwe wijken in Eindhoven al redelijk klimaatbestendig zijn ingericht voor de komende jaren. Bij iedere straat die is verbeterd en vergroend, heeft Eindhoven de afgelopen jaren gezorgd voor een klimaatbestendigere inrichting en een robuuster watersysteem.

Afbeelding: Adaptatie is ook aanpassen aan de situatie (Stationsplein Eindhoven)

Naast deze klimaatbestendige gebieden zijn er nog steeds gevoelige gebieden voor klimaatverandering. Voor wateroverlast en hittestress zijn deze gebieden het meest in detail bekend (pagina 104 van het klimaatplan Eindhoven 2016-2020). Voor droogte en secundaire effecten van klimaatverandering zijn deze gebieden minder in detail bekend, maar hier worden de komende jaren ook niet de grootste problemen verwacht. De resterende opgave voor een klimaatadaptief areaal in Eindhoven is ingeschat in onderstaande figuur op basis van beschikbaar kaartmateriaal (berekeningen) en expert judgement.

Figuur: Inschatting resterende klimaatadaptatie opgave voor Eindhoven op basis van expert judgment anno 2016

Voor wateroverlast is circa 90% van het oppervlakte van de gemeente Eindhoven klimaatbestendig. Daarmee schatten we ook in dat 10% van Eindhoven nog niet bestendig is voor zeer extreme buien. Die 10% betreft circa 15 a 20 gebieden in de stad die gevoelig zijn voor extreme neerslag en waar nog geen, of te weinig maatregelen zijn getroffen om water op straat en in huizen te voorkomen. Dit lijkt wellicht een kleine opgave, maar de impact kan erg groot zijn in materiele zin door schade aan huizen en infrastructuur en niet te vergeten de emotionele schade die het kan veroorzaken bij bewoners.

De hittestress opgave wordt geschat op 10% in 2020 en als we geen maatregelen zal dit toenemen tot 40% in 2050. Deze opgave ligt vooral op de stenige binnenstad en industrieterreinen. Vergroeningsmaatregelen bieden hier een oplossing, zoals groene daken en ontstening.

De ingeschatte resterende opgave om droogtebestendig te worden is minimaal. Op termijn verwachten we door de temperatuurstijging en langere droge perioden wel meer problemen rondom oppervlaktewaterkwaliteit (blauwalg et cetera) en minder problemen bij droogteschade. Droogte problemen doen zich voornamelijk voor in het landelijke gebied. We kunnen hier als stad Eindhoven bijdragen aan de oplossing door samen te werken in initiatieven met de Coöperatie Boven-Dommel. Aangezien droogte en ook secundaire effecten (gezondheid) richting 2050 wel een probleem kunnen gaan vormen zorgen we ervoor dat we hier de komende jaren een beter beeld van krijgen.

Klimaatbestendigheid is een begrip dat nog in ontwikkeling is en wat meetbaar gemaakt moet worden de komende jaren, zodat we nog doelgerichter maatregelen kunnen treffen en bijsturen waar nodig. In 2017 ontwikkelen we daarom een klimaattoets, een monitor en een handreiking. Deze tools ontwikkelen we in samenwerking met B5, provincie, de waterschappen, onderwijs- en kennisinstellingen, omdat we niet de enige zijn die naar kwantificeerbaarheid op zoek zijn. In 2018 en 2019 implementeren we deze tools binnen de gemeente, zodat we uiterlijk 2020 als organisatie klimaatbestendig werken.

Om inzicht in de effecten en mogelijke oplossingen te krijgen is samenwerking tussen gemeentelijke sectoren, domeinen en externe partners nodig. Momenteel worden diverse projecten uitgevoerd om de stad klimaatbestendiger te maken. Op landelijk niveau via innovatie en het initiëren van living labs. Op regionaal niveau om het watersysteem rondom de stad robuust en klimaatbestendig te kunnen maken. Op gemeentelijk niveau om prioritaire kwetsbare straten, wijken en bedrijventerreinen aan te pakken. In onderstaand schema is een overzicht gegeven van deze projecten, die allen bijdragen om Eindhoven klimaatbestendig te maken.

Figuur: Overzicht van de projecten die bijdragen om Eindhoven klimaatbestendig te maken.

De komende jaren blijft de gemeente zoeken naar een continue balans tussen acceptatie en aanpassing van de samenleving. Ze monitoren en evalueren daarom jaarlijks de projecten uit het Tactisch Uitvoeringsprogramma, zodat bijgestuurd kan worden waar nodig in de aanpak en de begroting. De focus van projecten tot 2020 ligt op het verankeren van klimaatadaptief werken in beleid en handelen. In projecten ligt de focus op het integraal werken samen met stake- en shareholders en zoeken naar de slimste maatregelenmix op wijk en straatniveau. Hieronder zijn deze vier pijlers van de Eindhovense werkwijze weergegeven.

Toegevoegd: 30 augustus 2017

Contact

Rosalie Franssen
Gemeente Eindhoven
Adviseur klimaatbestendige stad
rosalie.franssen@eindhoven.nl
06 - 10 66 48 06

Sluiten