Met deze tips maak jij een klimaatbestendige, levende tuin
Het najaar is de beste tijd om bomen, struiken, bloembollen en vaste planten in de grond te zetten. De winnaar én de juryvoorzitter van de wedstrijd Beste Levende Tuin 2026 geven tips om vandaag nog te beginnen met het aanleggen van een klimaatbestendige, levende tuin. Trek je laarzen maar vast aan.
1. Plant in het najaar
We hebben het gemerkt deze zomer: meerdere hittegolven deden ons snakken naar schaduw. Nu het koele, natte seizoen is aangebroken, is het tijd om de tuin in te gaan. Meer planten en bomen zorgen namelijk niet alleen voor verkoeling, maar ook voor het opvangen van hevige regenbuien en voor het versterken van de biodiversiteit. Plant je in de herfst, dan kan je vroeg in het voorjaar al genieten van een groenere tuin. Wij vroegen Sanne Loomans en Katja Staring, respectievelijk winnaar en jurylid van Beste Levende Tuin 2026 van tuiniersvereniging Groei & Bloei, om tips voor het maken van een klimaatbestendige, levende tuin.

Sanne en Stijn, winnaar van Beste Levende Tuin 2026 van tuiniersvereniging Groei & Bloei
2. Begin klein
Sanne heeft samen met haar partner Stijn stap voor stap hun smalle stadstuin in het centrum van Tilburg omgetoverd tot een groene oase. Zeven jaar geleden was de tuin van 130 vierkante meter voor het grootste deel betegeld. “Toen we hier kwamen wonen had de tuin geen prioriteit. We wilden eerst het huis opknappen. In de zomer merkten we dat we wegbrandden op de tegels. We zijn toen begonnen met het aanplanten van één plantvak, een border.” Hoe meer stenen ze vervingen door groen en bloemen, hoe enthousiaster ze werden. Ze vroegen een bevriend tuinontwerper om een grove schets te maken. Vervolgens gingen ze zelf aan de slag. Jaar na jaar pakten ze steeds een ander stuk van de tuin aan. In totaal hebben ze zo’n 65 vierkante meter tegels verwijderd. “Begin gewoon met een klein randje, zoals een geveltuin, en kijk hoe leuk je het vindt,” is Sannes advies.
3. Werk samen met je buren
Juryvoorzitter Katja zegt dat een paar tegels wippen voor een geveltuin al een topidee is: “Je maakt de straat meteen groener, en als je bezig bent in zo’n tuintje kom je makkelijker in contact met je buren. Voor mij houdt een klimaattuin ook in dat je in gesprek gaat met de mensen om je heen. Klimaatverandering kan je niet in je eentje te lijf gaan. Dat sociale aspect is heel belangrijk en het is leuk om het samen te doen. Sluit bondjes met je buren,” stelt Katja. “Dat is ook fijn als je samen gebruik kan maken van de schaduw van bomen die over de schutting groeien.” Zij vindt dan ook dat gemeentes meer groene, gezamenlijke wijkprojecten zouden moeten stimuleren.

Katja, jurylid van Beste Levende Tuin 2026 van tuiniersvereniging Groei & Bloei
4. Meer groen is meer leven
Toen Sanne en Stijn begonnen aan de tuin, zagen ze geen insecten in het strakke gazon en tegen de kale schuttingen. Inmiddels groeit en bloeit de tuin zo goed, dat het gonst van het leven. “We zien nu bijen, hommels en vlinders. Laatst zag ik een vlinder die ik niet kende, het was de kolibrivlinder! Ook zijn er veel vogels te vinden, zoals merels in de sierappel. En als ik een schep in de grond zet, zie ik wormen en pissebedden. Al dat het kleine grut zit er ineens allemaal. Dat vind ik gewoon heel erg leuk om te zien.”
5. Gebruik inheemse planten
De jury roemt het gebruik van wilde, inheemse planten in de stadstuin van Sanne en Stijn. Inheemse planten zijn wilde planten die in een bepaald gebied van nature voorkomen. Insecten en planten uit dezelfde streek zijn een goede match, bijvoorbeeld omdat de lengte van de tong van een hommel beter past bij een inheemse plant als wilde marjolein, dan een vergelijkbare plant uit Spanje. Wilde planten zie je in ruige bermen, maar bepaalde soorten passen ook heel goed in een siertuin. “Deze tuin is een heel mooi voorbeeld van hoe wilde planten ook in een nette tuin een plek kunnen krijgen,” zegt Katja.
6. Deze wilde planten zijn geschikt voor een nette tuin
Niet alle wilde planten zijn mooi als sierplant. Maar Katja noemt een paar prachtige inheemse planten voor jouw achtertuin, zoals de dagkoekoeksbloem en de teunisbloem, die lang bloeit en in de winter zaden biedt voor vogels. “Denk ook aan de keizerskaars, een enorm ding en een feest om naar te kijken, de grote pimpernel, lange ereprijs, bosanemoon, slanke sleutelbloem, speenkruid en wilde peen. En vergeet de margriet niet: een plant die het goed doet op de Brabantse leem-zandgronden en een landingsbaan voor veel insecten en vlinders.”
7. Zo maak je een watervriendelijke tuin
Sanne en Stijn vervingen veel tegels door planten. Een gezonde bodem vol planten neemt regenwater makkelijker op. Voor een breed pad naar de overkapping gebruikten ze grind, zodat ook daar het regenwater tijdens piekbuien makkelijk kan wegzakken in de bodem. Ook vangen ze regenwater op in een regenton. “Helaas was de regenton in deze droge zomer snel leeg,” vertelt Sanne. “We hebben een extra vat in de grond ingegraven waar we ook regenwater in opvangen. Dat water pompen we op om een klein stroompje door te tuin te laten lopen, en het fungeert als extra waterberging.”

8. Geen groene vingers? Zo begin je.
Sanne begon met het aanleggen van een enkel plantvak in haar tuin. Ook Katja ziet voordelen van klein beginnen. “Start met één vierkante meter, of vul een speciekuip met goede biologische potgrond, zoals van Bio-Kultura. Bestel biologische, wilde planten, bijvoorbeeld bij Sprinklr, Bloemoloog en Natural Bulbs, of inheemse zadenmengsels uit jouw streek bij De Cruydt-Hoeck. Je kan ook kant-en-klare plantenpakketten bestellen, met een instructie om te planten. Begin daar mee. Plant bloembollen voor nectar voor de vroege insecten. Het is vooral zo ontzettend leuk om dan te kijken welke dieren er op afkomen. Dan ga je je verwonderen. En dan denk je volgend jaar: ik doe er nog een vierkante meter bij. Dan leer je het vanzelf. De herfst is mijn favoriete tuinseizoen: plant nu bomen, heesters, vaste planten en bollen.”
Met het Groei & Bloei tienpuntenplan maak je een klimaatbestendige tuin. Denk je dat je met deze tips kans maakt op de titel Beste Levende Tuin? Meld je dan hier aan voor de volgende wedstrijd.
Lees ook “Plant nu bomen en struiken voor een bloeiende, klimaatbestendige tuin”
Tekst: Marjolein Bezemer
Foto’s: Sandra Verkic
Meer nieuws
november 2026
- 18 november 2026 - Met deze tips maak jij een klimaatbestendige, levende tuin
- 16 november 2026 - Nieuw toekomstverhaal laat zien wat een kantelende AMOC voor Nederland kan betekenen
- 05 november 2026 - Samen water sturen in een miniwaterschap
- 03 november 2026 - Van data naar daadkracht: nieuwe tool van HAS vindt vergroeningskansen voor gemeenten
oktober
- 30 oktober 2026 - Provincie houdt koers: op naar Brabants sponslandschap
- 30 oktober 2026 - Provincie steunt hergebruik van water met 500.000 euro voor De WaterBank
- 26 oktober 2026 - Een steiler pad, maar een vollere rugzak: dit was de tweede Expeditie naar een klimaatbestendig 2100
- 19 oktober 2026 - Design Thinking voor een klimaatbestendig Brabant: aan de slag met ontwerpers
- 14 oktober 2026 - Dutch Design Week 2026: een frisse blik op water en klimaatadaptatie
- 07 oktober 2026 - Nieuw kaartverhaal: hoe bereikbaar blijft vitale infrastructuur bij extreme regen?