De klimaatverandering vergt aanpassingen in het natuurbeheer. De omgang met droogte, maar ook extreme neerslag vragen aandacht. Voor de dieren op de heide is maatwerk vereist om te voorkomen dat populaties verdwijnen. In een onlangs afgerond project in Noord-Brabant, zijn kenmerkende soorten gebruikt als graadmeters voor klimaatbestendig beheer. In de brochure 'Klimaatbestendig heidebeheer voor de fauna' wordt een aantal van deze soorten nader bekeken. De brochure helpt vrijwilligers en beheerders op weg. 

Zowel droogte als periodieke inundatie bedreigen de soortenrijkdom van de natte heide. Door de decennialange verdroging als gevolg van ontwatering in de omgeving van heidegebieden, is de soortenrijke natte heide in veel gebieden teruggedrongen tot een smalle gordel rond permanente natte laagten als vennen. De verdroogde delen zijn veelal zwaar vergrast met pijpenstrootje en de bodem raakt er verzuurd. Daardoor zijn de overgebleven soortenrijke plekken extra kwetsbaar voor inundatie in natte perioden: hogerop is geen geschikt leefgebied meer. Door actief beheer kan hierop worden ingespeeld.

In het Brabantse project is geëxperimenteerd met ‘klimaatplaggen’ en ‘klimaatchopperen’: in smalle, lange stroken van hoog naar laag oppervlakkig plaggen of diep maaien, waarna licht wordt bekalkt om de effecten van verzuring op te heffen. Door het kleinschalige werken wordt voorkomen dat soorten verdwijnen. Bij het plaggen langs oevers van poelen is het belangrijk dat de diepste delen eens in de 3 tot 5 jaar droogvallen om langdurige vestiging van roofvissen te voorkomen. Extreem natte jaren, zoals 2016, zorgen voor toegenomen verbinding tussen wateren, waardoor de predatie door vissen toeneemt. Ook vanuit dit perspectief is een grote heterogeniteit in de heigebieden belangrijk.

Het project is uitgevoerd door De Vlinderstichting, Stichting RAVON en EIS Kenniscentrum Insecten, in samenwerking met vele vrijwilligers en de terreinbeheerders Staatsbosbeheer, Brabants Landschap, Natuurmonumenten, en Bosgroep-Zuid; met subsidie van de provincie Noord-Brabant. Het rapport Naar een klimaatbestendige heidefauna in Noord-Brabant en de brochure Klimaatbestendig heidebeheer voor de fauna zijn te vinden op de website van de Vlinderstichting.

Bron: Groene Ruimte