Klimaatverandering heeft invloed op onze gezondheid. Langere periodes van hitte, hevige neerslag, droogte en veranderingen in lucht- en waterkwaliteit kunnen leiden tot gezondheidsrisico's. Tegelijkertijd biedt klimaatadaptatie kansen om plekken gezonder, aantrekkelijker en toekomstbestendiger te maken. Een klimaatbestendige leefomgeving is namelijk ook een gezonde leefomgeving.
Gezondheid
Wat is Positieve Gezondheid?
In Brabant kijken we bij gezondheid verder dan alleen het voorkomen van ziekte. Vanuit het concept Positieve Gezondheid omvat gezondheid naast het fysieke ook het mentale welzijn. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om je prettig voelen, mee kunnen doen in de samenleving, bewegen, ontspannen en leven in een omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag.
Gezondheid hangt bovendien samen met veel andere onderwerpen, zoals natuur, landbouw, water, wonen en de inrichting van de leefomgeving. Veranderingen op deze gebieden hebben invloed op de gezondheid van mensen. Ze bepalen ook hoe goed mensen en hun omgeving kunnen omgaan met de gevolgen van klimaatverandering.
Waarom treft klimaatverandering de gezondheid van sommige mensen harder dan anderen?
Niet iedereen wordt in dezelfde mate geraakt door de gezondheidseffecten van klimaatverandering. Ouderen, jonge kinderen en mensen met gezondheidsproblemen lopen meer risico op klachten door hitte, luchtvervuiling en infectieziekten. Ook mensen met minder financiële mogelijkheden of weinig steun uit hun omgeving hebben vaak minder mogelijkheden om zich hiertegen te beschermen.
Ook de plek waar mensen wonen speelt een belangrijke rol. Dichtbebouwde wijken met veel stenen en weinig groen worden tijdens warme periodes sneller heet en koelen minder snel af. Juist in deze wijken wonen vaak mensen met minder financiële mogelijkheden en minder toegang tot verkoeling.
Daardoor kan klimaatverandering bestaande gezondheidsverschillen groter maken. Daarom is het belangrijk om bij klimaatadaptatie extra aandacht te hebben voor kwetsbare groepen en voor gebieden waar gezondheidsrisico's zich opstapelen.
Op het landelijke klimaatportaal vind je een kaartverhaal over sociaaleconomische kwetsbaarheid. BGa naar het kaartverhaal Sociaaleconomische kwetsbaarheid.
Wat zijn de effecten van klimaatverandering op de gezondheid?
In het kort zijn dit mogelijke klimaateffecten voor de gezondheid:
Hittestress
Warme dagen, hittegolven en tropische nachten komen vaker voor. Daardoor neemt het risico op hittestress toe. Mensen kunnen last krijgen van vermoeidheid, concentratieproblemen en slaapproblemen. In ernstige gevallen kan hitte leiden tot ziekenhuisopnames of overlijden. Langdurige hitte kan ook zorgen voor extra druk op de zorg en hulpverlening. Lees meer over hittestress.
Meer allergieën en (infectie)ziekten
Door klimaatverandering veranderen de leefomstandigheden voor planten, dieren en ziekteverwekkers. Daardoor kunnen allergieën vaker voorkomen of langer aanhouden. Ook kunnen insecten en ziekteverwekkers zich gemakkelijker verspreiden. Denk bijvoorbeeld aan teken, blauwalg, de eikenprocessierups en de tijgermug.
Verandering van luchtkwaliteit
Hogere temperaturen en langere droge perioden kunnen zorgen voor meer smog en ozon in de lucht. Daarnaast zorgen natuurbranden voor extra fijnstof in de lucht. Dit kan leiden tot luchtwegklachten, vooral bij mensen met astma, COPD of andere gezondheidsproblemen.
Verandering van waterkwaliteit
Warmere zomers en extreem weer kunnen de kwaliteit van oppervlakte- en zwemwater verminderen. Zo kan blauwalg sneller groeien en kan hevige regen leiden tot vervuild water. Dit kan gezondheidsrisico's opleveren voor recreanten en omwonenden.
Invloed op kwaliteit van leven
Klimaatverandering heeft niet alleen invloed op de lichamelijke gezondheid. Hitte, droogte, wateroverlast en schade door extreem weer kunnen ook zorgen voor stress, onzekerheid en een minder veilig gevoel. Ook zorgen over de toekomst kunnen invloed hebben op het welzijn van mensen.