Hitte heeft gevolgen voor verschillende sectoren, zoals infrastructuur en waterhuishouding. Ook kan hitte leiden tot gezondheidsproblemen. Dit noemen we hittestress. Kwetsbare groepen kunnen zelfs aan hittestress overlijden.
Foto: Beeldbank Kennisportaal Klimaatadaptatie
Wat zijn de gevolgen voor de verschillende sectoren?
Hitte kan bij verschillende sectoren in Brabant hinder of schade veroorzaken. Door hitte kunnen beweegbare bruggen uitzetten waardoor ze soms niet meer open kunnen. Ook kan de waterkwaliteit afnemen en kunnen ziekteverwekkers toenemen, zoals muggen en blauwalgen. Daarnaast vermindert hitte de arbeidsproductiviteit en veroorzaakt zo economische schade. Een warmer klimaat biedt ook kansen, bijvoorbeeld voor recreatie en toerisme. Verder kunnen bepaalde gewasopbrengsten stijgen in een warmer klimaat. In de Klimaatstresstest van de provincie Noord-Brabant kun je meer lezen over de gevolgen van hitte voor verschillende sectoren. En het bollenschema ‘Het wordt warmer’ van de Nationale Adaptatiestrategie (NAS) geeft een overzicht van de gevolgen van de toenemende hitte voor de verschillende sectoren. Met de NAS Adaptatietool kun je een eigen bollenschema maken voor hitte. Ook kun je gebruikmaken van de Mindmap Hitte, die laat zien wat de gevolgen kunnen zijn van extreme hitte in de stad.
Op de Mindmap hitte zie je de gevolgen van extreme hitte in de stad.
Wanneer krijg je last van hittestress en wat zijn de gevolgen?
Als de gevoelstemperatuur te hoog is, krijgen mensen last van hittestress. Dat kan vanaf een gevoelstemperatuur van 23 °C. Hieronder lees je wat de gevoelstemperatuur is. In de Klimaateffectatlas van Brabant kun je de gemiddelde gevoelstemperatuur van een extreem hete zomermiddag voor iedere plek in Brabant bekijken. Zowel voor het huidige klimaat, als voor 2050. Bij milde hittestress kun je last krijgen van slaapproblemen, concentratieproblemen, hoofdpijn, vermoeidheid en gedragsverandering, zoals agressie. Ernstigere hittestress kan tot serieuze gezondheidsziekten leiden zoals: huiduitslag, krampen, oververmoeidheid, beroertes, nierfalen en ademhalingsproblemen. Soms kan de gevoelstemperatuur oplopen tot meer dan 41 °C. Dit kan voor extreme hittestress zorgen, waar mensen zelfs aan kunnen overlijden.
Wat is gevoelstemperatuur?
De gevoelstemperatuur is iets anders dan de luchttemperatuur. De luchttemperatuur geeft aan hoe warm het buiten is. De gevoelstemperatuur geeft aan hoe warm een persoon het heeft in een bepaalde weersituatie. Als de gemeten luchttemperatuur bijvoorbeeld 30 °C is, kan het in de volle zon en uit de wind voelen als 40 °C. Ook sterk versteende locaties in de stad kunnen de gevoelstemperatuur verhogen. Bijvoorbeeld doordat er geen schaduw is van bomen, of doordat er veel asfalt ligt, die warmte uitstraalt. Gevoelstemperatuur hangt niet alleen af van weer en de omgeving, ook persoonlijke factoren spelen een rol. Per persoon kan de gevoelstemperatuur sterk verschillen. Je leeftijd, gezondheid, lichaamsgewicht, kleding en activiteit beïnvloeden hoe hoog je gevoelstemperatuur wordt en hoeveel last je ervan hebt.
Wie zijn het meest kwetsbaar voor hitte?
Kinderen, mensen met lichamelijke en psychische beperkingen, buitenwerkers, sporters en ouderen zijn kwetsbaar voor hittestress. Ernstig eenzame 75-plussers vormen de grootste groep die kwetsbaar is voor hittestress. Ouderen hebben een lagere dorstprikkel, waardoor ze sneller uitdrogen. Sommige medicijnen kunnen het risico op uitdroging verder vergroten, bijvoorbeeld plastabletten. Daarnaast merken ouderen ook minder goed dat ze het warm hebben. Hierdoor kunnen ze te warme kleding dragen en het huis onvoldoende koelen. Het risico op hittestress wordt extra groot als ouderen eenzaam zijn: dan kan niemand hen eraan herinneren om voldoende te drinken en te koelen. Verder is hitte extra belastend bij sommige aandoeningen, zoals hart-, long- en nierproblemen. Als mensen met longproblemen zich bijvoorbeeld inspannen op een hete dag, worden ze extra snel benauwd.
Data over hitte en kwetsbaarheid
In de Klimaateffectatlas van Brabant vind je een kaart over mensen die kwetsbaar zijn voor hitte. En op GGD Brabantscan vind je informatie over hitte voor een bepaalde gemeente of wijk. Zoals uitgebreide gegevens over gezondheid en leefbaarheid vanuit de Gezondheidsmonitors die het RIVM, GGD en CBS gezamenlijk elke vier jaar uitvoeren.
Hitte kan dodelijk zijn
Kwetsbare mensen kunnen zelfs aan hitte overlijden. Tijdens de hittegolf tussen 22 juni en 5 juli 2026 overleden ruim 900 meer mensen dan normaal. Tijdens de hittegolf in 2020 was de sterfte 9% hoger dan gemiddeld: bijna 100 sterfgevallen meer. Deze hittegolf duurde 13 dagen en de maximumtemperatuur was 34,6 °C. Het RIVM stelt dat gemiddeld elk jaar 250 mensen extra overlijden als gevolg van de opgelopen gemiddelde temperatuur.
Een hittegolf met extreme temperaturen
Een hittegolf met temperaturen boven de veertig graden is in Nederland nog niet voorgekomen. Maar de kans daarop neemt toe. Om professionals en bewoners een beeld te geven van wat zo’n extreme hittegolf voor gevolgen heeft in stedelijk gebied, maakte Stichting CAS in 2023 het klimaatverhaal Ongekend heet.
