Landbouw en voedsel

Hieronder lees je meer over de gevolgen van klimaatverandering op de Nederlandse landbouwsector.

Waterbeheer en gewasopbrengst

Grote veranderingen in temperatuur en neerslag hebben direct invloed op de opbrengst van gewassen. Extreme regen en droogte in de zomer kunnen leiden tot flink veel schade. Bij lange periodes van droogte is er minder water beschikbaar voor gewassen. Als het heel lang droog blijft, kan er een beregeningsverbod worden ingesteld. Om de gevolgen van zo’n verbod op te vangen is het nodig te investeren in efficiënter en duurzamer watergebruik. Wil je meer informatie over beregeningsbeleid? Lees dan het concept Ontwerp Koersdocument Brabant breed beregeningsbeleid.

Andere teeltperiodes en andere gewassen

Door klimaatverandering veranderen de perioden van zaaien, groei en oogsten. Daarvoor is het nodig dat agrariërs zich aanpassen en anders gaan werken. Sommige gewassen zijn lastiger te telen in Brabant, anderen juist beter. Aanpassing van de teeltpraktijk is nodig.

Plagen en ziektes beheren

Extreme temperaturen kunnen invloed hebben op plagen en ziekten bij gewassen. Plagen en ziekten kunnen zich bijvoorbeeld sneller, langzamer of op nieuwe plekken verspreiden. Ook kunnen zoönosen  opdagen of nieuwe zoönosen ontstaan: ziektes die van dieren op mensen kunnen overgaan en andersom. Daarom zijn nieuwe strategieën nodig om plagen en ziekten te voorkomen en te bestrijden.

Dierenwelzijn

Hogere temperaturen kunnen bij vee leiden tot hittestress. Dit heeft een negatief effect op hun welbevinden en daarmee de groei en de productie van zuivel en vlees. Agrariërs kunnen hierop inspelen door stallen aan te passen. Ook kun je dieren op andere momenten laten grazen of minder lang laten grazen. Zorg ook voor schaduwplekken.

Energieverbruik in stallen

Tijdens warmere zomers is er meer ventilatie in stallen nodig om de temperatuur te verlagen. Ventilatoren moeten daardoor vaker of harder draaien. Dit leidt tot een hoger energieverbruik. Daar staat tegenover dat er in de winter vaak minder hoeft te worden bijverwarmd.

Schade aan infrastructuur en gebouwen

Extreem weer kan schade veroorzaken aan wegen, bruggen en opslagplaatsen die ook nodig zijn voor de landbouw. Ook kassen, stallen en loodsen kunnen beschadigd raken. Daarom is het nodig extra te investeren in robuustere wegen en gebouwen.

Gevolgen voor het milieu

Hevige regen en lange periodes van droogte kunnen negatieve gevolgen voor het milieu versterken. Zo kunnen meststoffen, gewasbeschermingsmiddelen en andere stoffen in de bodem, het water en de lucht terechtkomen. Dit is schadelijk voor het milieu.

Klimaatverandering vraagt ook om een aanpak per gebied. Daarbij kijk je naar het gebied als geheel. Zo krijgt elke plek de functie waar die het best past. Daarvoor is het belangrijk dat bedrijven, overheden en onderzoekers goed samenwerken. De provincie zet daar onder andere op in via de groenblauwe gebiedsgerichte aanpak. Deze aanpak richt zich op samenwerking tussen  provincie, waterschappen, gemeenten, agrariërs en natuurorganisaties om gezamenlijk het platteland van Brabant sterker te maken. Door aandacht voor herstel van de natuur en een goed toekomstperspectief voor agrariërs te combineren. En door te zoeken naar slimme oplossingen die de kwaliteit van het water, de bodem en de lucht verbeteren.

De provincie helpt agrariërs om met klimaatverandering om te gaan. Zo kunnen ze hun bedrijf ook duurzamer maken.  Hieronder lees je met welke initiatieven en projecten de provincie dat doet:

• Ondersteuningsnetwerk: hier kun je terecht met allerlei vragen, bijvoorbeeld over het ontwikkelen van een duurzaam bedrijfsplan, hoe je kunt overstappen naar natuurinclusieve of biologische landbouw, of over hoe je mee kunt doen aan regelingen van de provincie.
• BodemUp: in dit project leren agrariërs meer over bodemkwaliteit. Ze krijgen ook praktische tips, bijvoorbeeld over bodemonderzoek of bemesting. De deelnemers delen veel kennis en ervaring met elkaar. Bodemcoaches denken mee en geven advies. Bijvoorbeeld over het bouwplan of over het BedrijfsBodemWaterPlan (BBWP). Een onderdeel van BodemUp is het project LIFE CO2SAND. Daarin wordt getest of zandgrond vermengd met klei beter tegen droogte en hevige regen kan.
• Brabantse Biodiversiteitsmonitor: deze monitor bestaat uit twee delen: de Brabantse Biodiversiteitsmonitor Melkveehouderij (BBM) en de Biodiversiteitsmonitor Akkerbouw (BMA). Ze laten zien hoeveel broeikasgassen een melkveebedrijf of akkerbouwbedrijf uitstoot. En ze moedigen bedrijven aan om minder uit te stoten. Het samenwerkingsverband Brabants Bodem heeft de monitor opgezet. Daarin werken verschillende organisaties samen. De provincie is een van de partners en financiers.
• Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW):
  Het DAW helpt agrariërs om grip te krijgen op bodem- en waterbeheer met projecten over bodem en water, het delen van kennis, geld, maatregelen en aandacht voor plannen. Het doel is om samen te werken aan schoon water, genoeg water en boerenbedrijven met een toekomst. De Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO) heeft het DAW opgezet. LTO voert het DAW uit met de Unie van Waterschappen, de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, en (namens de provincie) het Interprovinciaal Overleg.